Gỡ nút thắt cho ngành thức ăn chăn nuôi

10/05/2016 | 03:39

Ấn phẩm đã xuất bản

(Người Chăn Nuôi) - Việt Nam đang nhập khẩu 100% một số nguyên liệu chế biến thức ăn chăn nuôi. Tự chủ được nguồn cung nguyên liệu là việc không đơn giản khi cả doanh nghiệp và nông dân đều đang đối mặt nhiều khó khăn. Ông Gabor Fluit (ảnh), Tổng Giám đốc Tập đoàn De Heus khu vực châu Á chia sẻ với phóng viên Tạp chí Người chăn nuôi về vấn đề này.

Thưa ông, hiện nay Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn cung nguyên liệu thức ăn chăn nuôi của các nước khác, ông có ý kiến như thế nào về vấn đề này?

Việt Nam vẫn đang phụ thuộc rất nhiều vào nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu từ các nước khác. Cụ thể, Việt Nam đang nhập khẩu 100% các loại nguyên liệu như: đạm, bã tương, khô cải, bã rượu khô và phần lớn bột cá từ nước ngoài. Các nguyên liệu dạng hạt, nguyên liệu cung cấp năng lượng, Việt Nam có thể cung cấp được một phần như: ngô, cám gạo, tấm gạo, tuy nhiên số lượng không đủ đáp ứng cho nhu cầu sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước.

 

Những khó khăn của Việt Nam trong việc nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi là gì, điều này gây khó khăn gì cho ngành chăn nuôi và người nông dân, thưa ông?

Việt Nam còn nhiều khó khăn trong vấn đề nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, tuy nhiên, hai khó khăn lớn nhất hiện này là những vấn đề về vận chuyển, kho bãi đã có nhiều cải thiện tuy nhiên chi phí lưu kho, lưu bãi tại cảng, chi phí chứng từ nhập khẩu và vận chuyển nội địa còn khá cao. Hơn nữa, Nhà nước vẫn áp dụng thuế nhập khẩu cho một số loại nguyên liệu sử dụng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi dù Việt Nam đang từng bước tiến vào thị trường thương mại tự do như FTA và TPP. Những khó khăn trên dẫn đến chi phí giá thành trong chăn nuôi cao, lợi nhuận của người nông dân thấp, kéo theo hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi Việt Nam khá thấp.

 

Thưa ông, việc nâng mức thuế của đậu tương lên 2% bắt đầu thực hiện từ năm 2016 như thông tư của Bộ Tài chính, ngành chăn nuôi và người nông dân sẽ gặp khó khăn như thế nào?

Mọi người nghĩ 2% thuế này là không cao, tuy nhiên đối với người chăn nuôi và nông dân thì con số này khá cao vì đậu tương là loại nguyên liệu có giá trị cao nhất trong thành phần thức ăn chăn nuôi. Hơn nữa, Việt Nam đã gia nhập thị trường thương mại tự do FTA và sắp tới là TPP nhưng việc áp dụng thuế suất nhập khẩu 2% này là đi ngược lại định hướng phát triển kinh tế quốc gia. Đây thật sự là một quyết định gây nhiều khó khăn cho người chăn nuôi và các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi. Mặc dù Nhà nước đã giải thích cho việc áp dụng thuế nhập khẩu này là để hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam đang cung cấp sản phẩm đậu tương nhưng đây là sự giải thích không thỏa đáng. Vì nguồn cung này không đủ cho nhu cầu sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam hiện nay và giá cả đã có lúc còn cao hơn giá nhập khẩu.

Việt Nam phải nhập khẩu lượng lớn ngô nguyên liệu - chăn nuôi

Việt Nam phải nhập khẩu lượng lớn ngô nguyên liệu - Nguồn: npr

Nguồn thức ăn nhập khẩu cũng đang được cho là thiếu bền vững, nhiều quốc gia đã tính đến việc tìm kiếm nguồn bền vững hơn để phục vụ nhu cầu và xuất khẩu. Ông có nghĩ vấn đề này thực sự đáng lo ngại với ngành thức ăn chăn nuôi toàn cầu, trong đó có Việt Nam?

Dự kiến đến năm 2050, toàn thế giới có 10 tỷ người và để cung cấp đủ dinh dưỡng cho lượng dân số này mà vẫn bảo vệ được môi trường là một thử thách lớn. Tuy nhiên, nguồn cung cấp các loại nguyên liệu như ngô, lúa mì và đậu tương đã có cải thiện hơn thời gian gần đây do năng suất thu hoạch trên 1 ha cao hơn. Tín hiệu tốt là các công ty cung cấp nguyên liệu lớn trên thế giới đều có chuẩn bị nguồn vốn làm ngân sách thực nghiệm để cùng nhau phát triển bền vững hơn trong tương lai.

 

Nhằm hướng đến việc sản xuất thức ăn chăn nuôi bền vững, để giải quyết những bất cập như trên, theo ông, Việt Nam cần có những chính sách gì?

Từ xưa tới nay, Việt Nam có rất nhiều người trồng lúa nhưng theo tôi ở một số khu vực có thể chuyển sang trồng ngô hoặc canh tác luân phiên 2 vụ lúa, 1 vụ ngô. Việc làm này cũng sẽ cải thiện được độ phì nhiêu của đất, tăng năng suất cây trồng. Việt Nam đang nhập trên 5 triệu tấn ngô/năm nên nếu trồng ngô thay vì trồng lúa sẽ giải quyết được nhu cầu ngô trong nước. Tuy nhiên, để thực hiện được việc này, cần những hỗ trợ thiết thực từ Nhà nước như: chính sách hỗ trợ chuyển đổi cây trồng từ lúa sang trồng ngô, tư vấn kỹ thuật canh tác và giống ngô tốt hơn cho người nông dân, chương trình hợp tác chiến lược với các doanh nghiệp trong nước. Ví dụ như Công ty De Heus đang hợp tác với tỉnh Vĩnh Long hướng người dân chuyển sang trồng ngô và De Heus sẽ cam kết đầu ra cho nông dân trong tỉnh.

 

Với chính sách dành quỹ đất trồng cây nguyên liệu thức ăn gia súc, gia cầm, ông có chia sẻ thêm điều gì về vấn đề này?

Hiện trạng đất canh tác ở Việt Nam, nên chuyển hướng sang trồng ngô nhiều hơn trong tương lai. Nhưng tôi cũng nhận thấy những khó khăn thực sự của nông dân Việt Nam. Người nông dân chỉ sở hữu diện tích đất trồng tương đối nhỏ, điều này gây khó khăn khi phải đầu tư trang thiết bị chăm sóc và thu hoạch cây trồng. Tôi nghĩ Nhà nước cần quan tâm tập hợp những hộ nhỏ thành một tổ đội lớn hơn với quỹ đất nhiều hơn và cùng nhau hợp tác đầu tư sẽ hiệu quả hơn. Tôi cũng xin nói thêm về vấn đề cấp thiết sau ngô là đậu tương. Hiện nay các quốc gia xuất khẩu đậu tương lớn nhất thế giới là Mỹ, Brazil và Argentina. Ngoài khó khăn về nhập khẩu ngô thì Việt Nam cũng nhập đậu tương rất nhiều. Tôi mong sau khi giải quyết được vấn đề về ngô, Việt Nam cũng nên nghiên cứu trồng đậu tương. Nếu Việt Nam có thể giải quyết được các vấn đề về nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trên thì sẽ cải thiện được ngành chăn nuôi nói riêng và nền kinh tế nói chung. Từ đó cũng có thể cải thiện môi trường hướng tới phát triển bền vững.

Trân trọng cảm ơn ông!

>>  Việt Nam có thể tăng trồng ngô thay vì trồng lúa để xuất khẩu gạo nhiều như hiện nay. Thu nhập trồng lúa và các cây trồng khác chưa cao, nếu Việt Nam chuyển phần lớn diện tích trồng lúa hiện nay sang trồng ngô để giảm xuất khẩu lúa gạo, tăng nguồn tự cung ngô hạt trong nước lên sẽ hiệu quả hơn rất nhiều. Bằng cách này Việt Nam có thể cải thiện nền kinh tế nói chung và ngành chăn nuôi nói riêng so với thời điểm hiện tại.

Dương Thảo (thực hiện)

Gửi bình luận

Gửi Làm lại