CÔNG TY LIÊN DOANH BIO-PHARMACHEMIE

Liên kết phát triển chăn nuôi theo chuỗi giá trị

02/11/2016 | 03:30

Ấn phẩm đã xuất bản

(Người Chăn Nuôi) - Một trong những giải pháp khắc phục hạn chế của ngành chăn nuôi và cũng được xem là bước đột phá chính là việc xây dựng mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Đây là hình thức đang được các tỉnh Bắc Trung bộ nói riêng và các tỉnh trong cả nước nói chung triển khai có hiệu quả.

Chăn nuôi quy mô nhỏ

Chăn nuôi theo quy mô nhỏ có ưu điểm tận dụng được nguồn lực lao động gia đình, đất đai, thức ăn, nhất là phụ phẩm nông nghiệp; không cần nhiều vốn hoặc kỹ thuật cao, dễ quản lý; tạo nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình. Song, nhược điểm là khó kiểm soát dịch bệnh, chất lượng sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm; năng suất thấp (do tăng trọng thấp, sinh sản kém, chi phí thức ăn cao...); khó tiếp cận thị trường tiêu thụ, dễ bị ép giá; ô nhiễm vì chất thải không được xử lý tốt và khó áp dụng công nghệ cao. Đặc biệt, khi Việt Nam gia nhập Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), sản phẩm chăn nuôi theo phương thức nhỏ lẻ sẽ khó có chứng nhận nguồn gốc, do đó khâu tiêu thụ gặp nhiều khó khăn.

Hình thức chăn nuôi nhỏ lẻ cũng tác động không nhỏ tới việc tiêu thụ sản phẩm của người dân. Điển hình tại Quảng Trị, người nuôi thường gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm thị trường do chăn nuôi nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết giữa “4 nhà”. Theo thống kê, trên địa bàn toàn tỉnh có hơn 71.200 hộ chăn nuôi, trong đó số hộ chăn nuôi gà chiếm trên 90%, tổng đàn gà nuôi tại nông hộ chiếm trên 65% đàn gà toàn tỉnh. Phương thức chăn nuôi gà nông hộ còn mang tính quảng canh, tận dụng, chủ yếu nuôi thả vườn hoặc bán chăn thả. Quy mô chăn nuôi gà nông hộ còn nhỏ lẻ, bình quân mỗi hộ nuôi 30 - 50 con gà, vì vậy thị trường tiêu thụ sản phẩm gà nông hộ chủ yếu là bán, trao đổi tại các chợ nhỏ hoặc bán qua thương lái mua thu gom phục vụ nhu cầu thực phẩm địa phương. Do đó, hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà nông hộ rất thấp. Trong khi, nhu cầu tiêu thụ gà trên địa bàn khá lớn.

chăn nuôi quy mô nhỏ - chăn nuôi

Chăn nuôi theo quy mô nhỏ khó kiểm soát dịch bệnh, chất lượng sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm và khó tiếp cận thị trường   Ảnh: Xuân Trường

 

Chú trọng liên kết

Quảng Bình là địa phương tại khu vực Bắc Trung bộ có đàn gia súc, gia cầm tương đối lớn, ít xảy ra dịch bệnh nhất. Theo Sở NN&PTNT Quảng Bình, hiện đàn trâu của tỉnh có gần 26.000 con, đàn bò 97.000 con, đàn heo 360.569 con và đàn gia cầm hơn 2,7 triệu con. Giá trị chăn nuôi hằng năm đạt gần 2.000 tỷ đồng, chiếm hơn 44% tỷ trọng trong nông nghiệp. Đại diện Sở NN&PTNT tỉnh này cho biết, không thể phủ nhận sự đóng góp quan trọng của chăn nuôi theo phương thức nông hộ trong việc tạo nguồn thu nhập cho chính hộ gia đình trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, giai đoạn hiện nay, chăn nuôi nông hộ không phát huy hiệu quả, có lúc thu không đủ chi và đặc biệt gây ô nhiễm môi trường trong cộng đồng dân cư. Chính vì vậy địa phương đã dành nhiều chính sách ưu đãi cho phát triển chăn nuôi quy mô lớn, thực hiện việc liên kết trong sản xuất nhằm tạo hiệu quả cao, gia tăng thu nhập cho người dân; điển hình cho cách làm này là thị xã Ba Đồn.

Xác định chăn nuôi là lĩnh vực quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, những năm qua, thị xã Ba Đồn đã tập trung tuyên truyền, chỉ đạo các xã, phường động viên hộ dân mạnh dạn chuyển đổi hình thức chăn nuôi tự do, phân tán, nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung... Hiện tổng đàn gia súc trên địa bàn thị xã có trên 44.700 con; trong đó, đàn trâu, bò gần 9.000 con, đàn heo hơn 36.000 con; đàn gia cầm trên 210.000 con. Để đẩy mạnh phát triển chăn nuôi, thị xã đã tập trung hướng chăn nuôi theo hình thức trang trại, gia trại, hạn chế tình trạng chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán trong khu dân cư. Hiện, trên địa bàn thị xã có 21 trang trại đạt chuẩn, trong đó có nhiều trang trại cho doanh thu hàng trăm triệu đồng/năm.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Vởn, Khoa Chăn nuôi thú y, Trường Đại học Nông lâm Huế, để mang lại thành công trong chăn nuôi phải có sự liên kết chặt chẽ giữa “bốn nhà” (nông dân, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà quản lý); đây là yếu tố then chốt trong tổ chức sản xuất hiện nay. Trong đó, người nông dân cần liên kết với nhau như là yếu tố bắt buộc, chí ít phải có sự liên kết giữa vài nhà (thí dụ nhà nông và nhà buôn). Việc liên kết cần tuyệt đối tránh hình thức, hành chính và duy ý chí.

Được biết, mô hình liên kết trong chăn nuôi đang có chiều hướng phát triển mạnh, mang lại giá trị cao trong sản xuất. Như tại Quảng Trị, mô hình liên kết ngang tại HTX Long Hưng (huyện Hải Lăng), HTX Đoàn Kết (huyện Cam Lộ)… có 20 - 50 heo nái, 100 - 200 heo thịt/năm; 16 mô hình liên kết dọc, quy mô nuôi heo thịt từ 1.000 con/trang trại trong đó có những trang trại có 3.000 - 4.000 con. Hay trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế, nhiều trang trại chăn nuôi heo đã liên kết với Công ty CP Việt Nam và Công ty Thái Việt Swinline để được cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật và thu mua heo khi xuất chuồng. Nhờ vậy, ngoài khoản thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, điều mà các hộ nông dân yên tâm nhất, đó là giảm được đến mức thấp nhất rủi ro trong chăn nuôi; không lo ngại về đầu ra, con giống kém chất lượng, nguồn gốc thức ăn chăn nuôi cũng như vấn đề phòng dịch.

Trong liên kết chăn nuôi giữa người dân với doanh nghiệp, thì doanh nghiệp là đơn vị cung ứng con giống, thức ăn, hỗ trợ kỹ thuật, thuốc thú y và bao tiêu sản phẩm; người chăn nuôi xây dựng chuồng trại, hệ thống xử lý chất thải theo yêu cầu của doanh nghiệp, tổ chức sản xuất và nhận kinh phí theo hợp đồng ký kết; mô hình này đang được triển khai có hiệu quả tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

>>  Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: Liên kết sản xuất hiện là vấn đề đang khó khăn, tuy nhiên, đây là việc mà các doanh nghiệp chăn nuôi lớn trong ngành chăn nuôi Việt Nam dù khó cũng phải làm, bởi điều này thể hiện trách nhiệm và tính nhân văn của doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh chăn nuôi nông hộ còn lớn. Vì vậy, việc liên kết sản xuất ban đầu dù khó, nhưng phải làm và không có nghĩa không làm được.

Linh Chi

Gửi bình luận

Gửi Làm lại