Thị trường thức ăn chăn nuôi: Còn nhiều nan giải

13/10/2016 | 03:20

Ấn phẩm đã xuất bản

(Người Chăn Nuôi) - Thức ăn chăn nuôi có vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, thực tế sản xuất và kinh doanh lĩnh vực này còn tồn đọng nhiều bất cập nhất là về nguồn nguyên liệu và quá trình tiêu thụ.

Bài toán nguyên liệu

Trong các nguyên liệu dùng cho sản xuất thức ăn chăn nuôi (TĂCN) hiện nay như ngô, đậu nành, khoai, mỳ… thì ngô là nguyên liệu chính. Theo thống kê, mỗi năm, các nhà máy sản xuất TĂCN tại Việt Nam cần ít nhất khoảng 3 triệu tấn ngô nguyên liệu. Tuy nhiên, thực tế sản xuất tại Việt Nam thì công nghệ bảo quản sau thu hoạch, chất lượng không đồng đều nên ngô sản xuất trong nước không được các nhà máy sản xuất thức ăn ưu tiên thu mua. Cùng đó, sản lượng ngô sản xuất trong nước hiện cũng chỉ mới đáp ứng khoảng 1/3 nhu cầu nguyên liệu sản xuất; chính vì vậy mà hàng năm Việt Nam vẫn phải chi tới hàng tỷ USD để nhập loại cây mà hầu như địa phương nào cũng trồng được.

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, chỉ tính riêng 8 tháng đầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu mặt hàng TĂCN đã vượt ngưỡng 1,9 tỷ USD, con số này thậm chí sẽ còn tăng mạnh trong những tháng cuối năm, khi các chủ trại chăn nuôi tăng đàn để bán trong dịp Tết Nguyên đán. Còn với sản phẩm ngô, ước tính 8 tháng đầu năm 2016, tổng chi phí nhập khẩu ngô lên tới 822 triệu USD với 4,2 triệu tấn.  Theo nhận định, do giá ngô nhập khẩu thấp hơn ngô sản xuất trong nước nên các doanh nghiệp sản xuất TĂCN có xu hướng tìm đến nguồn cung nhập khẩu. Mức giá nhập khẩu bình quân trong 8 tháng đầu năm là 4.830 đồng/kg, thấp hơn nhiều so giá ngô trong nước (khoảng 7.000 đồng/kg). Năm 2015, Việt Nam cũng đã nhập khẩu 7,7 triệu tấn ngô với giá trị hơn 1,6 tỷ USD.

Nguyên nhân của thực tế này chính là do từ lâu nay người dân thường không mặn mà với việc trồng các loại cây phục vụ cho sản xuất TĂCN do giá cả bấp bênh. Thay vào đó, lại dành đất trồng các loại cây ăn quả, cây công nghiệp có giá trị khác. Vậy, làm thế nào để ngăn chặn tình trạng diện tích cây nguyên liệu sản xuất TĂCN ngày càng giảm đi? Theo các chuyên gia, cách tốt nhất, cần nhanh chóng hình thành các vùng chuyên canh cây nguyên liệu lớn, áp dụng khoa học kỹ thuật, giống mới và khuyến khích người dân đầu tư các thiết bị sơ chế, bảo quản sau thu hoạch để vừa mở rộng diện tích, vừa nâng cao năng suất và chất lượng các loại cây nguyên liệu.

Tuy nhiên, để người dân đồng thuận với giải pháp trên, Nhà nước cần có chính sách bảo hộ tốt hơn nữa cho những người trồng nguyên liệu. Cụ thể, cần tiếp tục tăng thuế nhập khẩu để khuyến khích nhà máy sản xuất TĂCN chú trọng hơn đến thị trường nguyên liệu trong nước. Đồng thời, cũng nên ban hành chính sách thuế đối với việc xuất khẩu các mặt hàng nguyên liệu sản xuất thức ăn thô để tránh tình trạng xuất đi một cách ồ ạt, giá trị thu về không lớn, qua đó, bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường nội địa.

 

Siết chặt quản lý kinh doanh

Ghi nhận tại một số địa phương trong cả nước từ 2015 đến nay, giá TĂCN giảm so trước 25.000 - 40.000 đồng/bao 25 kg tùy hãng, tùy loại. Trong khi, giá heo, gà luôn ở mức cao, người chăn nuôi có lợi nhuận khá lớn nên nhiều hộ đầu tư vào chăn nuôi mới hoặc gia tăng tổng đàn. Đây là thị trường đầy tiềm năng cho các công ty sản xuất TĂCN. Nhiều hãng lớn như Cargill, Proconco, C.P, Jafpa… đã đầu tư xây dựng hàng chục nhà máy sản xuất cám ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Cùng với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì nhiều doanh nghiệp nội sản xuất TĂCN cũng đang mạnh mẽ vươn lên nhằm chiếm một phần của “chiếc bánh ngọt” này. Tuy nhiên, cũng không thiếu những doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ vì lợi nhuận trước mắt nên sẵn sàng sử dụng những chất cấm, không được phép sử dụng nhằm thu lợi nhanh khiến nhiều người chăn nuôi bị “dính đòn” vì chất cấm.

Siết chặt quản lý thức ăn chăn nuôi - chăn nuôi

Siết chặt quản lý thức ăn chăn nuôi       Ảnh: CTV

 

Như tại địa bàn tỉnh Thái Nguyên, thị trường TĂCN khá đa dạng với nhiều loại sản phẩm khác nhau do các công ty trong và ngoài nước sản xuất. Nhiều hãng cám, nhất là những hãng nhỏ, chưa có thương hiệu trên thị trường thường có chiêu tặng kèm thêm một gói phụ gia để trộn vào cám cho heo nhanh lớn, đẹp mã, dễ bán. Nếu người dân không có kiến thức, ham rẻ rất dễ dính mua phải các loại cám không đảm bảo chất lượng, có những chất phụ gia không nằm trong danh mục được phép dùng.

Trong khi, việc kinh doanh TĂCN không thuộc dạng kinh doanh có điều kiện, giấy phép kinh doanh do cơ quan quản lý cấp huyện, thành phố cấp. Việc thanh, kiểm tra do lực lượng liên ngành địa phương thực hiện định kỳ, chủ yếu là xem có hoạt động đúng với giấy phép đăng ký kinh doanh không. Thanh, kiểm tra chuyên môn, phát hiện có sử dụng chất cấm trong thức ăn hay không do Sở NN&PTNT phối hợp rất ít.

Trên thực tế, việc xử lý những vi phạm do dùng chất cấm trong TĂCN đã có hơn 10 năm nhưng gần như không phát hiện trường hợp vi phạm và xử lý. Nguyên nhân chủ yếu là do số lần kiểm tra ít; chi phí lấy mẫu và xét nghiệm khá lớn nên chỉ kiểm tra, lấy mẫu xét nghiệm khi có kinh phí hoặc chỉ đạo từ Bộ NN&PTNT; các chất phụ gia trong cám thương phẩm bán trên thị trường hầu như đều nằm trong danh mục; các loại phụ gia có chất cấm thường là do nhân viên thị trường “lén lút” trao tay và hướng dẫn chủ trang trại phối trộn; bởi các trang trại thường mua với số lượng lớn, lên đến hàng chục tấn/lần.           

>> Thanh tra Bộ NN&PTNT vừa cho biết, qua kiểm tra một số địa phương trọng điểm về chăn nuôi tại các tỉnh phía Nam đã phát hiện nhiều vi phạm, nhất là việc trộn các hóa chất công nghiệp vào cám tại công ty sản xuất, kinh doanh TĂCN, thủy sản. Theo đó, xử phạt vi phạm hành chính 12 công ty vi phạm với số tiền 456 triệu đồng; đình chỉ việc bán hóa chất công nghiệp cho các nhà máy TĂCN của hai công ty nhập khẩu hóa chất, buộc thu hồi và tiêu hủy các sản phẩm vi phạm có chứa các hóa chất công nghiệp.

Bảo Bình

loading...
Gửi bình luận

Gửi Làm lại

loading...