Manh mún chăn nuôi - Không dám mơ sang!

08/04/2015 | 14:21

Ấn phẩm đã xuất bản

(Người Chăn Nuôi) - Việt Nam là nước nông nghiệp có truyền thống chăn nuôi hàng nghìn năm, nhưng để hòa nhập vào thị trường toàn cầu với những tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm khắt khe thì sản phẩm chăn nuôi Việt Nam còn phải vượt muôn vàn thử thách.

Việt Nam rất có tiềm lực về chăn nuôi, nhất là khi nông dân còn chiếm đa số và thói quen ăn nhiều thịt còn thịnh hành. Việt Nam đứng thứ hai châu Á, thứ sáu thế giới về tổng đàn lợn; nhưng việc nhập thịt lợn vẫn đang diễn ra. Chẳng hạn, Công ty Xúc xích Đức Việt phải nhập hơn 90% lượng thịt từ Mỹ và Đan Mạch để sản xuất; vì ngoài vấn đề an toàn thực phẩm thì giá thành cũng hấp dẫn (với mức giá thịt lợn khi nhập về Việt Nam chỉ hơn 30.000 đồng/kg).

Hoạt động chăn nuôi của các nông hộ vẫn nhỏ lẻ, tỷ lệ 1 - 2 con/hộ chiếm 51%, số hộ chăn nuôi 50 con trở lên chỉ chiếm 1%. Giá thành chăn nuôi tại Việt Nam thường cao hơn 10 - 20% so nhiều nước trong khu vực, thậm chí cao hơn cả châu Âu.  

 

Nông dân chịu nhiều sức ép

80% nông dân Việt Nam có chăn nuôi, số lượng nhiều ít khác nhau. Thời gian vừa qua, thị trường chăn nuôi dần bị chi phối bởi các đại gia nước ngoài và nhập khẩu. Tình trạng chăn nuôi gà cũng đáng lo ngại, khi hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam "thua trên sân nhà" và việc chăn nuôi đang tỏ ra thành công hơn với các doanh nghiệp nước ngoài. Cùng đó, mỗi tháng 6.000 - 7.000 tấn thịt gà ngoại được nhập, tiêu thụ hầu hết ở các thành phố lớn.

Năm 2014, việc tái cơ cấu ngành chăn nuôi được đặt ra cấp thiết, nhưng mọi sự sẽ "nóng lên" trong năm 2015, khi Việt Nam bắt đầu tham gia sâu rộng vào ASEAN. Nhiều doanh nghiệp đang nhăm nhe nhập thịt bò, thịt gà từ ASEAN.

Tại Việt Nam, số hộ chăn nuôi 50 con lợn trở lên chỉ chiếm 1% - Ảnh: Quang Quyết

Khảo sát của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA): Năm 2014, nhu cầu tiêu thụ thịt bò ở Việt Nam khoảng 408.000 tấn, tăng 2.000 tấn so năm 2013. Sản lượng thịt bò Việt Nam năm 2014 khoảng 393.000 tấn, phải nhập khoảng 15.000 tấn. Năm 2014, nhu cầu tiêu thụ thịt gà ở Việt Nam khoảng 825.000 tấn (tăng 4,2% so năm 2013); sản lượng thịt gà Việt Nam khoảng 393.000 tấn, phải nhập ít nhất 50.000 tấn.

Năm 2015, nếu nguồn cung trong nước không đảm bảo thì việc nhập khẩu thịt chỉ là vấn đề thời gian, khi các siêu thị cũng đang dần được doanh nghiệp nước ngoài chú ý. Mức chênh lệch giữa gà sống và gà đông lạnh rất lớn, giá thịt gà đông lạnh nhập khẩu thường chỉ bằng 50 - 55% so với thịt gà sống mà người nông dân cung cấp. Nhiều người dự báo, cảnh thịt gà, thịt lợn Thái Lan ồ ạt xâm nhập thị trường Việt Nam trong tương lai là điều khó tránh khỏi. Thời gian gần đây, một số người đổ xô tìm hiểu công nghệ nuôi bò Úc, bởi giá bò sống Úc về đến Việt Nam chỉ 57.000 đồng/kg bò hơi, thấp hơn 3.000 - 5.000 đồng so với bò nội; tỷ lệ thịt của bò nội chỉ 50%, trong khi bò Úc 55 - 60%. Tuy nhiên, người ta cũng lo ngại về tính khả thi, khi giá đầu vào khá cao. Chẳng hạn, theo Công ty C.P, cùng một công nghệ mà giá thịt heo Thái Lan rẻ hơn Việt Nam 10%, vì giá thức ăn ở Thái Lan rẻ hơn Việt Nam. Chưa biết đến bao giờ giá thức ăn ở Việt Nam mới ngang bằng Thái Lan.

 

Thiếu lực?

Theo một tiến sĩ nông học Đức, để khắc phục tình trạng manh mún, các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ ở Việt Nam nên góp đất đai lại, cùng nhau xây dựng trang trại. Nói thì dễ nhưng tập quán của người nông dân không dễ thay đổi một sớm một chiều; ngay trong dòng họ hoặc thôn làng, việc góp lợn góp gà nuôi chung đã rất khó, chưa nói đến quy mô lớn hơn. Bên cạnh đó, tập quán nuôi trồng tiểu nông "đèn ai nhà nấy rạng" vẫn còn ăn sâu trong nếp nghĩ, thói quen. Các gia đình khá giả, các đại gia cũng rất ít khi hợp tác với nông dân mà chỉ muốn biến nông dân thành người làm thuê cho mình, bằng việc thôn tính đất đai, thuê mướn nhân lực. Điều này khiến cho nhiều người nông dân rất e ngại khi các công ty, doanh nghiệp "mời" góp đất, góp vốn. Người nông dân thường tự lo cuộc sống cho mình bằng cách mua may bán đắt chứ không tuân thủ theo hợp đồng với các nhà máy, các đại gia.

Xã hội hiện đại không tránh khỏi quá trình chuyên môn hóa, hình thành các tập đoàn, tổng công ty lớn nhiều tiềm lực tài chính, giỏi về thị trường và marketing; nhưng một xã hội hài hòa thì quyền lợi số đông người dân cũng phải được đảm bảo; khi nông dân "treo ao", "treo chuồng" thì nhiều doanh nghiệp, đại gia cũng phá sản theo.

>> Quá trình tái cấu trúc ngành chăn nuôi chắc chắn phải hướng nhiều về phía người nông dân, người lao động; bởi chăn nuôi xưa nay là nguồn thu đáng kể của hộ nông dân và trang trại.

Nguyên Anh

loading...
Gửi bình luận

Gửi Làm lại

loading...

Bình luận mới nhất